Cưỡng chế sai quy định, trách nhiệm của UBND Phường đến đâu?

Qua phản ánh của báo chí, chúng tôi được biết căn nhà tại phố Hàng Chuối của gia đình ông Ngô Minh Quang là nhà ở riêng lẻ trong đô thị, đã xuống cấp nghiêm trọng nên gia đình ông Quang có nhu cầu sửa chữa. Ngày 05/02/2015, gia đình ông Quang được UBND quận Hai Bà Trưng đồng ý bằng văn bản việc cải tạo, sửa chữa nhà. Theo nội dung của văn bản chấp thuận, chiều cao công trình là 5.58m, có gác lửng bằng gỗ lim và cầu thang gỗ. Ông Quang đã không dùng gỗ mà sử dụng vật liệu nhẹ để làm gác lửng, cầu thang và lợp mái tôn. Phần xây dựng lợp tôn nằm trong chiều cao cho phép. Khi công trình sắp hoàn thành, UBND phường Phạm Đình Hổ đã cưỡng chế phần xây dựng sai phạm là cọc sắt phơi quần áo và tiến hành cắt điện, cắt nước sinh hoạt của gia đình ông Quang. Ông Quang đã gửi đơn phản ánh sự việc tới UBND quận Hai Bà Trưng nhưng chưa được giải quyết. UBND phường Phạm Đình Hổ cho biết phường đã gửi hồ sơ vụ vụ việc cho thanh tra quận Hai Bà Trưng và đang chờ kết quả xử lý của thanh tra.

 

Do thông tin được thể hiện qua báo chí không đầy đủ nên chúng tôi không đủ cơ sở để đưa ra bất kỳ nhận định hay kết luận nào về vụ việc. Dưới đây, chúng tôi đưa ra và phân tích các quy định của pháp luật có liên quan đến vụ việc này để những người quan tâm có cái nhìn về vụ việc dưới góc độ pháp lý.

 

Thứ nhất, việc UBND quận Hai Bà Trưng cho phép gia đình ông Quang sửa chữa, cải tạo nhà có đúng pháp luật hay không?

 

Căn cứ khoản 6 Điều 2, khoản 1, 2 Điều 3 Nghị định 64/2012/NĐ-CP (tại thời điểm có văn bản của UBND quận Hai Bà Trưng đồng ý việc cải tạo, sửa chữa nhà của gia đình ông Quang vào ngày 05/02/2015, nghị định 64/2012/NĐ-CP còn hiệu lực), trước khi khởi công sửa chữa, cải tạo nhà ở riêng lẻ tại đô thị, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng trừ trường hợp công trình sửa chữa, cải tạo, lắp đặt thiết bị bên trong công trình không làm thay đổi kiến trúc, công năng sử dụng và an toàn công trình. Điều kiện để được cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ trong đô thị được quy định tại Điều 5, khoản 1 Điều 6 Nghị định 64/2012/NĐ-CP.

 

Theo khoản 3 Điều 3 Quyết định số 59/2013/QĐ-UBNĐ về thẩm quyền cấp phép xây dựng trên địa bàn Thành phố Hà Nội, UBND quận Hai Bà Trưng có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ thuộc địa giới hành chính quận Hai Bà Trưng.

 

Như vậy, trừ trường hợp gia đình ông Quang chỉ sửa chữa, cải tạo bên trong căn nhà mà không làm thay đổi kiến trúc, công năng sử dụng và an toàn công trình, gia đình ông Quang chỉ được phép sửa chữa, cải tạo nhà sau khi nếu đáp ứng đủ các điều kiện luật định và được UBND quận Hai Bà Trưng cấp giấy phép xây dựng. Việc ông Quang sửa chữa, cải tạo nhà dù không được cấp Giấy phép xây dựng hoặc UBND quận Hai Bà Trưng cấp Giấy phép xây dựng cho gia đình ông Quang dù không đủ điều kiện là không đúng pháp luật. Lưu ý rằng Giấy phép xây dựng và văn bản đồng ý cho sửa chữa, cải tạo nhà ở là hai tài liệu khác nhau.

 

Thứ hai, việc sửa chữa, cải tạo nhà của gia đình ông Quang có phù hợp với giấy phép xây dựng hay không?

 

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 19 Nghị định 64/2012/NĐ-CP, chủ đầu tư xây dựng công trình, trong trường hợp này là gia đình ông Quang có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện xây dựng công trình theo giấy phép xây dựng đã được cấp. Hành vi xây dựng sai một trong các nội dung của giấy phép xây dựng và các bản vẽ thiết kế được cơ quan cấp giấy phép xây dựng đóng dấu kèm theo giấy phép xây dựng được cấp là hành vi xây dựng sai phép và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

 

Căn cứ Điều 4 Nghị định 64/2012/NĐ-CP, đối với nhà ở riêng lẻ, nội dung chủ yếu của giấy phép xây dựng bao gồm: chủ đầu tư; địa điểm, vị trí xây dựng công trình; loại, cấp công trình; cốt xây dựng công trình; chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng; mật độ xây dựng; hệ số sử dụng đất; các yêu cầu về an toàn đối với công trình và công trình lân cận; các yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy, hành lang an toàn; diện tích xây dựng tầng 1; tổng diện tích sàn xây dựng; số tầng bao gồm tầng hầm, tầng áp mái, tầng kỹ thuật, gác xép, tum (nếu có); chiều cao tối đa toàn công trình; màu sắc, chất liệu xây dựng công trình; thời hạn khởi công xây dựng công trình; các yêu cầu đối với chủ đầu tư phải thực hiện trong quá trình xây dựng.

 

Như vậy, không thể chỉ căn cứ vào nội dung chiều cao được phép xây dựng mà cần phải xem xét sự phù hợp của việc cải tạo, xây dựng nhà thực tế với từng nội dung của giấy phép xây dựng mà gia đình ông Quang đã được cấp để xác định việc sửa chữa, cải tạo này có hợp pháp hay không.

 

Thứ ba, nếu việc xây dựng của gia đình ông Quang thực sự có sai phạm thì UBND phường Phạm Đình Hổ có thẩm quyền cưỡng chế phần công trình vi phạm của gia đình ông Quang hay không?

 

Căn cứ khoản 3, khoản 10 Nghị định 121/2013/NĐ-CP, khoản 1 Điều 17, khoản 1 Điều 18 Nghị định 180/2007/NĐ-CP, việc quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với công trình xây dựng vi phạm do UBND cấp huyện cấp Giấy phép xây dựng thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp huyện, trong trường hợp này là UBND quận Hai Bà Trưng. UBND phường Phạm Đình Hổ chỉ có thẩm quyền ban hành quyết định đình chỉ thi công xây dựng, gửi hồ sơ lên Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng và Chủ tịch UBND phường Phạm Đình Hổ chỉ tổ chức cưỡng chế phá dỡ sau khi Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ.

 

Trên đây là các quy định của pháp luật có liên quan đến sự việc, khi có thông tin đầy đủ và xác thực, chúng tôi sẽ đưa ra các bình luận chi tiết hơn.