Điều lệ doanh nghiệp, bản hiến pháp bị bỏ quên.

Điều lệ doanh nghiệp, bản hiến pháp bị bỏ quên.

Thành lập doanh nghiệp và các thủ tục thành lập doanh nghiệp được quy định và điều chỉnh bởi Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, quan hệ về góp vốn, quản trị nội bộ thuộc về quan hệ dân sự giữa các cổ đông nên Nhà nước không thể và không nên can thiệp quá sâu làm ảnh hưởng đến quyền tự chủ của doanh nghiệp. Do đó, quan hệ giữa các cổ đông và các nội dung về quản trị doanh nghiệp cần được điều chỉnh một cách cụ thể, rõ rang bởi một văn bản khác là Điều lệ doanh nghiệp. Có nhiều ví von rằng, Điều lệ chính là bản hiến pháp của doanh nghiệp, bởi tính chất quan trọng và tối thượng của nó. Điều lệ ghi nhận tuyên ngôn ra đời, cơ cấu tổ chức bộ máy, cách thức doanh nghiệp vận hành, quan hệ giữa các cổ đông, quyền và nghĩa vụ của các bộ phận và tổ chức trong doanh nghiệp, cách thức doanh nghiệp và các chức vụ quản lý liên hệ, làm việc với bên ngoài ….

Tuy nhiên, điều đáng tiếc là hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp ở Việt nam đang bỏ quên Điều lệ.

Lý giải cho vấn đề này, theo các Luật sư Công ty Luật Inteco, nguyên nhân xuất phát từ thói quen và tâm lý của chính các cổ đông. Cổ đông (thành viên góp vốn) là ông chủ thực sự của doanh nghiệp, có toàn quyền sinh sát doanh nghiệp nhưng lại đang chịu ảnh hưởng bởi thói quen quản trị cũ, không sử dụng bộ công cụ trung gian là pháp luật và hệ thống các quy định nội bộ, mà chủ yếu dùng ảnh hưởng cá nhân hoặc tình cảm để chi phối. Phải khẳng định rằng, các ý tưởng kinh doanh, kế hoạch kinh doanh là nền tảng và yếu tố không thể thiếu, nhưng nó chỉ nên coi là điều kiện cần chứ không phải là tất cả. Để một doanh nghiệp tồn tại và phát triển, cần có cả điều kiện cần và điều kiện đủ. Điều kiện đủ chính là sự ổn định trong hoạt động, trong điều hành và đảm bảo quyền lợi của cổ đông. Để bố máy có thể hoạt động ổn định, cần có các quy tắc về tổ chức bộ máy, phân quyền, xác định rõ quyền và trách nhiệm cuả từng bộ phận và thậm chí từng vị trí. Cần có cơ chế để các cổ đông có thể giám sát quá trình vận hành của doanh nghiệp, minh bạch và chính tắc. Cần có cơ chế xử lý đối với các hành vi vi phạm. Tất cả những quy định như vậy phải được thống nhất trước và minh bạch để tất cả các stakeholder biết và chấp hành.

Để làm được điều đó, chỉ có điều lệ doanh nghiệp mới đủ khả năng xử lý. Tiếc thay, nhiều doanh nghiệp mới chỉ lựa chọn cho mình điều kiện cần mà còn thiếu đi điều kiện đủ để doanh nghiệp có thể phát triển vững mạnh.